List rekomendacyjny na studia za granicą: kto powinien go napisać i co powinien zawierać?

Dobre oceny i ciekawa aktywność pozaszkolna pokazują wiele o kandydacie, ale nadal są to przede wszystkim informacje przedstawione przez samego ucznia. A rekomendacja na studia za granicę pełni trochę inną funkcję. Bo to właśnie ona ostatecznie pozwala komisji zobaczyć kandydata oczami nauczyciela lub innej osoby, która rzeczywiście z nim pracowała.

Dlatego właśnie dobry list rekomendacyjny nie powinien być jedynie formalnością. Jeśli składa się głównie ze zdań o tym, że uczeń jest ambitny, pracowity i odpowiedzialny, niewiele wnosi do aplikacji. Znacznie bardziej wartościowe są konkretne przykłady pokazujące, jak kandydat pracuje, myśli i radzi sobie z trudniejszymi zadaniami.

Kto powinien napisać list rekomendacyjny?

Najlepiej wybrać osobę, która dobrze zna ucznia w kontekście szkolnym.

Może to być nauczyciel przedmiotu związanego z planowanym kierunkiem, ale nie musi. Czasami lepszą rekomendację napisze nauczyciel, który prowadził ucznia przez kilka lat i naprawdę zna jego sposób pracy.

Dlatego stanowisko czy prestiż autora nie powinny być głównym kryterium.

Nauczyciel, który potrafi opisać konkretny projekt, ciekawą dyskusję albo sposób, w jaki uczeń poradził sobie z trudnym zadaniem, może przygotować znacznie bardziej przekonującą rekomendację niż osoba, która zna go tylko powierzchownie.

Kiedy poprosić o rekomendację na studia za granicę?

Nie ma co ukrywać, że najlepiej odpowiednio wcześnie.

W klasie maturalnej nauczyciele często otrzymują kilka podobnych próśb jednocześnie. Dlatego jeśli uczeń zgłosi się kilka dni przed terminem aplikacji, trudno oczekiwać, że powstanie przemyślany tekst.

Więc dobrze porozmawiać z nauczycielem kilka tygodni wcześniej i od razu przekazać mu dokładny deadline.

Co więcej, jeśli uczeń aplikuje do różnych krajów, powinien wcześniej sprawdzić wymagania każdego systemu. Rekomendacja do Wielkiej Brytanii nie musi bowiem wyglądać tak samo jak dokument przygotowany na uczelnie amerykańskie.

Co przekazać nauczycielowi aby upewnić się, że uwzględnia on wszystkie informacje w liście rekomendacyjnym?

Nawet nauczyciel, który bardzo dobrze zna ucznia, nie musi pamiętać wszystkich jego projektów, konkursów czy planów.

Dlatego warto przygotować krótkie zestawienie zawierające:

• kierunek, na który uczeń chce aplikować,
• zainteresowania akademickie,
• najważniejsze projekty,
• konkursy i osiągnięcia,
• aktywności pozaszkolne,
• listę uczelni,
• terminy aplikacji.

Nie chodzi o to, żeby uczeń napisał rekomendację za nauczyciela. Takie informacje po prostu ułatwiają przypomnienie sobie konkretnych sytuacji i pomagają lepiej dopasować treść.

Co powinien zawierać dobry list rekomendacyjny na studia?

Największe znaczenie mają przykłady.

Przykładowo zdanie „Ola jest bardzo ambitną uczennicą” brzmi dobrze, ale niewiele z niego wynika. Z kolei opis sytuacji, w której Ola samodzielnie rozwinęła szkolny projekt, znalazła dodatkowe źródła i zaproponowała własny sposób rozwiązania problemu, od razu mówi o niej znacznie więcej.

Dobra rekomendacja może pokazywać:

Dzięki temu rekomendacja rzeczywiście uzupełnia pozostałe elementy aplikacji.

Czy rekomendacja do UK i USA wygląda tak samo?

Nie i jest to ważna różnica.

UCAS ma własne zasady dotyczące przygotowywania referencji. Z kolei w Common App funkcjonują różne role osób rekomendujących, między innymi Counselor, Teacher i Other Recommender.

Co więcej, poszczególne amerykańskie uczelnie same określają, jakich rekomendacji oczekują.

Dlatego jeśli uczeń aplikuje jednocześnie do Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych, nie powinien zakładać, że ten sam dokument można po prostu wykorzystać wszędzie bez zmian.

Jakich błędów warto unikać podczas pisania listu rekomendacyjnego na studia?

Najczęstszy problem to zbyt ogólny tekst.

Słowa takie jak „ambitny”, „pracowity” czy „odpowiedzialny” same w sobie nie są złe. Problem pojawia się wtedy, gdy rekomendacja składa się prawie wyłącznie z takich określeń.

Warto również unikać przepisywania CV ucznia. Komisja i tak zobaczy jego aktywności w innych częściach aplikacji.

Znacznie lepiej wykorzystać miejsce na opis dwóch lub trzech konkretnych sytuacji. Dzięki temu list brzmi bardziej wiarygodnie i pokazuje cechy ucznia w praktyce.

Najczęściej zadawane pytania