Konkurs kuratoryjny z języka angielskiego to jedna z niewielu okazji, żeby sprawdzić swoją znajomość języka obcego w sposób wykraczający poza szkolny podręcznik. A co ważne, to nie jest zwykły sprawdzian, tylko wieloetapowe wyzwanie, które premiuje systematyczną pracę i realną wiedzę o krajach anglojęzycznych. Dlatego w tym artykule wyjaśniamy, czym jest ten konkurs, jak wygląda jego przebieg oraz co dają tytuły laureata i finalisty.
Konkurs kuratoryjny to konkurs przedmiotowy organizowany przez kuratora oświaty dla uczniów szkoły podstawowej danego województwa. Konkurs z angielskiego opiera się na podstawie programowej kształcenia ogólnego z języków obcych, ale znacznie ją poszerza, zwłaszcza w zakresie wiedzy o krajach anglojęzycznych.
Program merytoryczny takiego konkursu określa dokładnie, jakiej wiedzy i jakich umiejętności oczekuje się od ucznia na każdym etapie. Nie jest to więc konkurs oparty wyłącznie na intuicji językowej, tylko na konkretnym, spisanym zakresie materiału, który trzeba poznać krok po kroku.
Celem konkursu jest przede wszystkim kształcenie umiejętności samodzielnego uczenia się języka angielskiego, w tym zdobywania wiedzy o krajach anglojęzycznych, ich historii, geografii, kulturze i życiu społecznym. Program zakłada też wdrażanie ucznia do biegłego posługiwania się językiem angielskim w kontaktach z cudzoziemcami oraz podczas korzystania ze źródeł obcojęzycznych.
Równie ważne jest kształcenie umiejętności krytycznego myślenia oraz praktycznego wykorzystania języka. Konkurs ma także wymiar wychowawczy: rozbudza ciekawość poznawczą, motywuje do dalszej nauki i kształtuje postawę tolerancji wobec innych narodów i kultur.
Przebieg konkursów z angielskiego opiera się na trzech etapach, z których każdy kolejny obejmuje materiał z etapów poprzednich. To oznacza, że uczeń, który dotrze do etapu wojewódzkiego, musi znać zarówno materiał podstawowy, jak i tematy przewodnie wprowadzone wcześniej.
| Etap | Temat przewodni | Sprawdzane umiejętności |
|---|---|---|
| Szkolny | Cała podstawa programowa szkoły podstawowej | Rozumienie tekstu pisanego, pisanie e-maila, reagowanie językowe, struktury leksykalno-gramatyczne, podstawowa wiedza o krajach anglojęzycznych |
| Rejonowy | Geografia, przyroda i parki narodowe USA i Kanady | Rozumienie tekstu, reagowanie językowe, struktury leksykalno-gramatyczne, szeroka wiedza o historii i kulturze |
| Wojewódzki | Geografia, przyroda i parki narodowe Wielkiej Brytanii, Irlandii Północnej i Australii | Rozumienie ze słuchu, rozumienie tekstu, struktury leksykalno-gramatyczne, szeroka wiedza kulturowa |
Warto zauważyć, że dopiero na etapie wojewódzkim pojawia się zadanie sprawdzające rozumienie ze słuchu, a etap szkolny jako jedyny wymaga napisania własnej wypowiedzi pisemnej typu e-mail.
Na etapie rejonowym obowiązuje temat przewodni, a mianowicie geografia, przyroda i parki narodowe Stanów Zjednoczonych Ameryki i Kanady. Oznacza to, że uczeń musi znać środki leksykalne związane z ukształtowaniem terenu, klimatem, światem roślin i zwierząt, a także idiomy i powiedzenia związane z krajobrazem i pogodą.
Poza słownictwem wymagana jest też konkretna wiedza faktograficzna: położenie geograficzne, powierzchnia i granice państw, stany i ich stolice w Stanach Zjednoczonych, prowincje Kanady, pasma górskie, rzeki, pustynie oraz parki narodowe obu krajów. To pokazuje, że etap rejonowy wymaga połączenia znajomości języka z realną wiedzą geograficzną.
Etap wojewódzki wprowadza nowy temat przewodni: geografię, przyrodę i parki narodowe Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz Australii. Oprócz słownictwa ze świata przyrody dochodzi tu zagadnienie zagrożeń środowiskowych, takich jak zanieczyszczenie powietrza, wody i gleby, zmiany klimatyczne, a także tematyka ochrony środowiska, odnawialnych źródeł energii i recyklingu.
Uczeń musi też znać ukształtowanie terenu, klimat, roślinność, zwierzęta i parki narodowe wskazanych krajów. To najbardziej wymagający etap całego konkursu, dlatego przygotowywanie się do niego warto rozłożyć na wiele miesięcy, a nie tylko na okres bezpośrednio poprzedzający zawody.
Program merytoryczny konkursu wskazuje konkretną literaturę pomocniczą, którą warto wykorzystać. Wśród polecanych pozycji znajdują się między innymi "English Grammar in Use" Murphy'ego wydawnictwa Cambridge University Press, "My Grammar Lab" wydawnictwa Pearson oraz repetytoria leksykalne serii FCE Use of English wydawnictwa Express Publishing.
Oprócz podręczników program wskazuje też konkretne strony internetowe dopasowane do tematu przewodniego danego etapu, na przykład materiały BBC Bitesize dotyczące geografii Wielkiej Brytanii czy artykuły National Geographic Kids o Australii, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Co ważne, uczeń powinien korzystać wyłącznie ze wskazanych źródeł, ponieważ w odwołaniach od wyników poszczególnych etapów uwzględniane są tylko publikacje wymienione w programie.
Żeby zacząć przygotowania z odpowiednim wyprzedzeniem, warto już na początku roku szkolnego zapoznać się z pełnym programem merytorycznym i sprawdzić, jaki temat przewodni obowiązuje na etapie rejonowym i wojewódzkim. Nauka słownictwa tematycznego, idiomów oraz faktów geograficznych rozłożona na cały rok daje znacznie lepsze efekty niż intensywna nauka tuż przed danym etapem.
Warto też rozpocząć przygotowania od utrwalenia struktur leksykalno-gramatycznych, ponieważ ich znajomość jest sprawdzana na każdym etapie konkursu, niezależnie od tematu przewodniego. Ostatecznie dobrze zaplanowana, systematyczna praca pozwala uniknąć sytuacji, w której uczeń zna świetnie gramatykę, ale gubi się w pytaniach o parki narodowe czy stolice stanów.
Zdobycie tytułu laureata lub finalisty na etapie wojewódzkim wiąże się z konkretnymi uprawnieniami w procesie rekrutacji do szkół ponadpodstawowych, gdzie tytuł ten przekłada się na dodatkowe punkty. To dla wielu uczniów główny powód, dla którego decydują się na udział w konkursie, mimo dodatkowego czasu poświęconego na naukę.
Warto jednak pamiętać, że sam udział w konkursie, niezależnie od jego wyniku, ma też wartość edukacyjną: poszerza słownictwo, rozwija umiejętność rozumienia tekstu i uczy samodzielnej pracy z materiałem wykraczającym poza podręcznik szkolny.
Czy trzeba znać materiał ze wszystkich etapów jednocześnie? Nie od razu. Na etapie szkolnym obowiązuje podstawa programowa, a kolejne etapy dodają nowy temat przewodni, zachowując przy tym wymagania z etapów wcześniejszych.
Czy na etapie szkolnym trzeba pisać własny tekst po angielsku? Tak, etap szkolny sprawdza umiejętność tworzenia wypowiedzi pisemnej typu e-mail.
Czy na etapie rejonowym pojawia się zadanie ze słuchu? Nie, rozumienie ze słuchu jest sprawdzane dopiero na etapie wojewódzkim.
Jakich słowników można używać podczas przygotowań? Program wskazuje słowniki online: Longman (ldoceonline.com), Oxford Learner's Dictionaries oraz Cambridge Dictionary.
Czy każde źródło internetowe można wykorzystać do nauki? Nie, program wskazuje konkretne strony i sekcje dopasowane do każdego etapu, a odwołania od wyników uwzględniają wyłącznie te wskazane publikacje.
Dbamy, by na naszym blogu — obok aktualności i kolejnych historii sukcesu absolwentów The Swan School — regularnie pojawiały się merytoryczne publikacje. Nasi dydaktycy chętnie dzielą się wiedzą, przemyśleniami i opiniami dotyczącymi rozmaitych aspektów nowoczesnej edukacji.
sprawdź nasz blog