Coraz więcej polskich uczniów i ich rodziców rozważa dziś zdawanie matury w systemie brytyjskim. To naturalne - studia za granicą stają się realną opcją, a egzaminy A-level otwierają drzwi do najlepszych uczelni na świecie. W tym artykule wyjaśniamy, czym dokładnie jest program A-levels, jak wygląda nauka i egzaminowanie, gdzie można przystąpić do egzaminów w Polsce oraz jak ten system wypada na tle polskiej matury i matury IB.
A-levels, czyli Advanced Level, to brytyjski system egzaminów kończących edukację na poziomie szkoły średniej. Funkcjonuje od lat 50. XX wieku i jest podstawowym kryterium rekrutacji na uczelnie wyższe w Wielkiej Brytanii. System nadzorowany jest przez kilka niezależnych organów egzaminacyjnych - największym i najbardziej rozpoznawalnym jest Cambridge Assessment International Education, znane jako Cambridge International.
Jeżeli chodzi o sam system szkolnictwa to w Wielkiej Brytanii obowiązkowa edukacja trwa do szesnastego roku życia. Po jej zakończeniu uczniowie zdają egzaminy GCSE - General Certificate of Secondary Education - a następnie, jeśli chcą kontynuować naukę na poziomie akademickim, wybierają program A-levels trwający kolejne dwa lata, aż do osiemnastego roku życia.
W programie A-level uczeń wybiera zazwyczaj trzy, rzadziej cztery przedmioty i przez dwa lata skupia się wyłącznie na pogłębianiu wiedzy właśnie z tych dziedzin. To zasadnicza różnica w porównaniu z polską maturą, która wymaga zdawania wielu obligatoryjnych przedmiotów. Wybór przedmiotów jest więc bardziej elastyczny, ale też wymaga świadomej decyzji już na początku nauki.
W pierwszym roku nauki uczniowie mogą zdawać egzaminy AS level - to etap pośredni, który pozwala sprawdzić postępy i ewentualnie zrezygnować z przedmiotu przed finałowymi egzaminami. Sama matura A-levels zdawana jest po dwóch latach i oceniana jest głównie na podstawie pisemnych egzaminów końcowych, choć w niektórych przedmiotach - jak biologia czy chemia - liczy się też ocena z pracy laboratoryjnej.
System oceniania na A-levels jest prosty - oceny wystawiane są w skali od A* (najwyższa) przez A, B, C, D aż do E (minimalny wynik zaliczenia). Wynik poniżej E oznacza niezaliczenie egzaminu. Każda uczelnia sama określa, jakie oceny są wymagane na konkretny kierunek - przykładowo University College London czy London School of Economics wymagają często co najmniej AAA lub AAB z trzech przedmiotów. Oxford i Cambridge stosują jeszcze dodatkowy egzamin wstępnego selekcji lub rozmowę kwalifikacyjną, ale punktem wyjścia zawsze są wyniki A-levels.
To co ważne to fakt, że nie można polegać tylko na zadaniach wielokrotnego wyboru ponieważ egzaminy A-level wymagają pisania rozbudowanych odpowiedzi, argumentowania, krytycznego myślenia i wykazywania się dogłębną wiedzą.
W Polsce działa kilka szkół z programem A-levels. Do najbardziej znanych należą Thames British School działająca w Warszawie oraz Akademeia High School - również w Warszawie. Thames British School oferuje pełny program nauczania zgodny z brytyjskim curriculum, natomiast dyrektor Akademeia High School wielokrotnie podkreślał, że polska macierz szkolna i program edukacyjny oparty na A-levels mogą iść ze sobą w parze.
Z kolei same egzaminy Cambridge przeprowadzane są w akredytowanych centrach egzaminacyjnych i organizowane według harmonogramu wyznaczonego przez Cambridge Assessment. Samo przystąpienie do egzaminów możliwe jest zazwyczaj w maju i czerwcu każdego roku, a wyniki dostępne są w sierpniu - akurat na czas przed rekrutacją na zachodnie uczelnie.
Polska matura to egzamin obejmujący wiele przedmiotów - język polski, matematykę, język obcy oraz przedmioty dodatkowe. Z kolei matura a levels koncentruje się na głębokości wiedzy z wybranych dziedzin zamiast na szerokim przekroju. To podejście bardziej badawcze i akademicki sposób myślenia jest ceniony przez zagraniczne uczelnie.
Co ważne, można łączyć oba systemy - część uczniów zdaje polską maturę i równolegle egzaminy A-level lub egzaminy z języka polskiego na poziomie A-level z języka polskiego, co daje podwójne potwierdzenie wykształcenia. Trzeba jednak zaznaczyć, że nauki w szkole średniej prowadzone w obu systemach jednocześnie są wymagające, ale jak najbardziej możliwe.
Matura międzynarodowa IB - International Baccalaureate - to drugi popularny system, który otwiera drzwi do zagranicznych uczelni. Matura międzynarodowa ib różni się od A-levels przede wszystkim zakresem: matury IB wymagają zdawania sześciu przedmiotów z różnych dziedzin, w tym języka angielskiego, matematyki, nauk ścisłych i nauk humanistycznych. Matura IB wymaga też napisania pracy badawczej i zdania egzaminu z teorii wiedzy.
Oba systemy są równorzędnie uznawane przez prestiżowe uczelnie - zarówno A-levels jak i matura międzynarodowa dają realną drogę na studia do Wielkiej Brytanii, USA czy Holandii. Wybór zależy głównie od predyspozycji ucznia i tego, czy woli głębię i specjalizację (A-levels) czy szerokie wykształcenie (IB).
Wybór przedmiotów na A-levels powinien być przemyślany i związany z kierunkiem studiów, który planuje maturzysta. Jeśli celem jest medycyna - egzamin z matematyki, biologii i chemii to niemal obowiązkowy zestaw. Dla osób myślących o kierunkach humanistycznych, takich jak nauki polityczne czy prawo, dobrze sprawdzi się historia, język angielski i geografia lub ekonomia.
Warto pamiętać, że egzamin językowy nie jest zwalniający ze znajomości języka angielskiego w codziennej nauce - cały program A-levels prowadzony jest po angielsku, więc język obcy musi być na naprawdę solidnym poziomie już na starcie. Szkoły oferujące a-level exams zazwyczaj przeprowadzają testy kwalifikacyjne przed przyjęciem ucznia do programu, a wymagania dotyczące języka angielskiego są konkretne.
Matura A-levels to konkretna, sprawdzona ścieżka dla uczniów, którzy poważnie myślą o studiach za granicą. Wymaga planowania i zaangażowania, ale efekty - w postaci przyjęcia na czołowe europejskie i światowe uczelnie - mówią same za siebie. Jeśli zastanawiasz się, czy ten system jest dla ciebie lub twojego dziecka, najlepiej zacząć od rozmowy z doradcą edukacyjnym w szkole oferującej program A-levels w Polsce.
Dbamy, by na naszym blogu — obok aktualności i kolejnych historii sukcesu absolwentów The Swan School — regularnie pojawiały się merytoryczne publikacje. Nasi dydaktycy chętnie dzielą się wiedzą, przemyśleniami i opiniami dotyczącymi rozmaitych aspektów nowoczesnej edukacji.
sprawdź nasz blog